Menisküs Yaralanmaları

Menisküs yaralanmaları genellikle travma (düşme, burkulma vs) sonrası görülen diz ağrısı yapan bir hastalıktır. Çocukluk çağında nadirdir, onlu yaşların sonlarına doğru ortaya çıkar, üçüncü ve dördüncü onlu yaşlarda en sık görülür. Elli yaşından sonra menisküs yırtıkları genellikle travmadan çok artrit (kireçlenme) nedeniyle ortaya çıkar. Diz içinde amortisör görevi gören menisküsler yarımay şeklinde olup 2 adettir. Menisküs yırtıkları genellikle bacağın kısmi bükülmesi esnasında dönmesi ile oluşur. İç menisküs dış menisküse göre daha sıklıkla yırtılır. Çünkü iç menisküs eklem kapsülünün etrafına tamamen sıkıca tutunmuşken, dış menisküsün hareketli alanı vardır.

Menisküs yaralanması semptomları arasında eklem mesafesinde ağrı, dizden ses gelmesi ve kilitlenme bulunur. Muayenede eklem mesafesi boyunca hassasiyet ve effüzyon (şişlik) mevcuttur. Dizin zorlu bükülmesi ve çevrilmesi sırasında eklem mesafesi boyunca ağrı ve sıklıkla klik sesinin duyulması menisküs yırtığını işaret eder. Çömelme ve ördekvari yürüyüş genellikle ağrılıdır.

Menisküs yırtıkları çeşitli şekillerde olabilir. Basit yırtıklar, kova sapı yırtıklar, flep tarzı yırtıklar, ışınsal tarzda yırtıklar ve kompleks yırtıklar olabilir. Yırtıklar tek başına veya dizin diğer yaralanmaları ile birlikte olabilir(.örneğin ön çapraz bağ yırtıkları)

Bazı menisküs yırtıkları uyluk kemiği ile kaval kemiği arasında sıkışabilir ve dizin tam açılmasını engelleyebilir. Yırtık menisküs daha sıklıkla ağrıya, yürürken boşluk hissine, arasıra da kilitlenmeye neden olur.

Ağrıyan bir dizde menisküs yırtığı olup olmadığını anlamak için çeşitli filmler çekilir. Rutin çekilen diz grafisinde menisküs yırtığı olup olmadığı anlaşılmaz, eklem içi patolojiler ve kemik yapıda anormallikler değerlendirilir. Magnetik Rezonans görüntüleme(MRI) ile menisküs yırtığının olup olmadığı %84 ihtimalle anlaşılır. Magnetik Rezonans Görüntüleme ile teşhis konulamayan hastalara da tanısal amaçla artroskopi yapılabilir.

Tedavi:

Küçük, durağan ve bulgu vermeyen menisküs yırtıklarında cerrahi tedaviye ihtiyaç yoktur. Sürekli ağrıya yol açan menisküs yırtıklarına artroskopik olarak müdahale edilmelidir. Eskiden menisküs yırtıkları açık ameliyatla tamamen çıkarılmaktaydı. Günümüzde ise yaklaşımlar menisküsün sadece yırtık olan kısmının çıkarılması veya mümkünse menisküsün onarılması yönündedir.

Artroskopi sırasında menisküs kamera vasıtasıyla görülür ve kanca ile muayene edilir. Menisküsün iç taraftaki üçte ikilik kısmı damarsızdır ve çıkarılması gerekir. Menisküsün yırtık kısmının çıkarılması için özel bir alet(punch-basket forseps) kullanılır ve koparılan parça yakalayıcı bir aletle tutulup çıkarılır. Çentikli kalan kenarlar daha sonra yırtık gelişimini engellemek için traşlayıcılarla düzleştirilir. 4-6 hafta içinde tam fonksiyonun elde edilmesi beklenir.

Menisküsün etrafındaki üçte birlik bölgedeki yırtıklar küçükse(15 mm’den küçükse); kendiliğinden iyileşebilir. Çünkü erişkin menisküsünün bu kısmında kan akımı vardır. Daha büyük yırtıklar için ise cerrahi onarım gerekir. Genç yaşta menisküsü çıkarılan hastalar erken yaşta kireçlenme gelişimi açısından risk altındadır. Bu nedenle menisküs korunabiliyorsa korunmalıdır.

Onarılabilir menisküs yırtıkları genellikle ön çapraz bağ yırtığı ile beraber görülür. Ön çapraz bağ yırtıklarının cerrahi tedavisi sporcularda ve ağrısı olan kişilerde gerekli olur.

Hastayı menisküsü olmayan bir dizle bırakıp erken kireçlenme gelişimine sebep olmanın bir alternatifi de menisküs naklidir. Kısa dönem takiplerde, bu tekniğin hastaların üçte ikisinde tatminkar sonuçlar verdiği bildirilmiştir.

DR SERVET KAYA

98 views